01/09/2013. Duyệt bởi Trần Tam

HỌC VÕ LÀ HỌC CÁCH ĐỐI NHÂN XỬ THẾ

Lễ - Nghĩa – Liêm – Sỉ (tứ duy)

Lễ – Nghĩa – Liêm – Sỉ đặt nặng vấn đề đức dục, giá trị tinh thần, tương thân tương kính, tình đoàn kết để phục vụ cho đất nước và cho thế hệ tương lai.

Qủa Tử nói rằng: “Lễ Nghĩa là đại pháp để trị người - Liêm Sỉ là đại tiết đề giúp con người thành nhân”.

  • Lễ: là nghi lễ theo định luật tự nhiên, là tất cả các bổn phận con người đối với Trời  Đất - Tổ Tiên - Thầy Tổ...mục đích của lễ là đào luyện cho con người, ngày thêm thanh lịch và giàu nhân cách. Con người ở đời cần phải nhân nhượng - kính trọng lẫn nhau mới có thể đi đến chỗ đại hòa - đại thuận. Vì vậy khi nói đến  Lễ người ta thường liên tưởng đến 2 chữ: Lễ phép và Lịch sự.

  • Nghĩa: là những điều tốt đẹp phải được áp dụng vào đời sống xã hội, giao tế với người được hiểu là cách cư xử, vì vậy những người anh hùng trọng nghĩa là những người sẵn sàng chiến đấu để dẹp tan những nỗi bất bằng ( bất bình), luôn ra tay bảo vệ kẻ cô thế:

Anh hùng đã gọi tiếng bằng - giữa đường chẳng thấy bất bằng mà tha”

  • Liêm: nghĩa là thanh liêm - liêm khiết, một con người luôn giữ cho nhân cách mình được vẹn toàn thanh danh, không lợi dụng địa vị mình để chiếm công vi tư và bóc lột nhũng nhiễu đồng loại

  • Sỉ: cổ nhân thường đề cao chữ sỉ, sỉ là biết xấu hổ vì chưa đủ tài đức và không tinh thông "Thập bát ban võ nghệ" mà tự xưng là chưởng môn. Xấu hổ vì những điều xằng bậy mình đã làm cho đồng môn. Xấu hổ vì bản thân mình đã không đi hết trọn con đường võ học mà viết tiểu sử về bản thân mình rồi tự quảng cáo, khoe khoang và biện bạch.

Bài này chỉ tập trung về chữ Lễ

Ngày xưa, người học võ rất coi trọng và gìn giữ lễ. Thế kỷ 21, VN hội nhập thế giới, khi các mối quan hệ xã hội và các giá trị truyền thống trở nên mong manh dễ bị lung lay, biến dạng, thực tế chỉ có các võ phái là còn giữ truyền thống “tôn sư trọng đạo”, là còn trọng lễ và giữ lễ.

Thiếu Lâm Nội Gia Quyền

Việc  "Học Lễ" là nội dung được thực hành liên tục, nhất quán trong suốt quá trình dạy võ và học võ. Ngày đầu tiên đi học võ, người võ sinh phải trải qua thủ tục  “Bái sư nhập môn”. Tuy không rườm rà như ngày xưa, nhưng phép tắc thì phải duy trì: võ sinh thắp cây hương trên bàn thờ Tổ, trước sự chứng kiến của Thầy và được giới thiệu với vị sư huynh trực tiếp huấn luyện, được hướng dẫn để biết môn quy của Võ đường... mỗi lần vào ra võ đường, võ sinh phải cúi đầu chào. Bất cứ lúc nào gặp thầy, sư huynh đệ, đều phải cúi đầu chào. Bắt đầu và kết thúc một buổi tập, môn sinh phải bái Tổ, chào Thầy.

Ngoài xã hội thường coi trọng nội dung và hình thức của lễ, nhưng con nhà võ rất coi trọng nền tảng và nguyên tắc của lễ: đó là sự Tôn trọng - Nhân ái – Khiêm tốn – Nhún nhường – Niềm tin – Bản lĩnh.

- Tôn trọng luật sinh tồn của con người. Trong đời sống xã hội, địa vị mỗi người chẳng ai giống ai, nhân cách cũng vậy, ai sinh ra cũng lớn lên bằng trái tim của mẹ; ai cũng bình đẳng trước thượng đế và trước cái chết. Nếu có tinh thần tự trọng, người tập võ không hạ mình trước bất cứ ai, không phân biệt cao thấp, không thượng đội hạ đạp. Tôn trọng mọi người, đó là một trong những phẩm chất hàng đầu của người học võ (tôi kính anh một thước - anh trọng tôi một trượng).

- Nhân ái là mục đích cuối cùng của người học võ, là định hướng hành vi của người học võ. Từ suy nghĩ, làm việc, ăn nói, xử sự thế nào, tất cả đều phải nhằm mục đích làm sao cho con người vẹn toàn, tốt đời - đẹp đạo. Nếu không có lòng nhân ái, cách hành xử của người học võ không khác chi hành động võ biền, nhưng nếu vì lòng nhân ái, hành động của anh ta sẽ là hành động của bậc hùng anh - “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân - Quân điếu phạt trước lo trừ bạo” (Nguyễn Trãi).


Khiêm tốn và nhún nhường

Thói kiêu căng tự mãn là kẻ thù lớn nhất của người học võ. Sự hiểu biết không bao giờ có giới hạn. Ai không thấy thiếu sẽ không học thêm được gì. Ai không biết ẩn mình sẽ không bay cao. Cái bụng đã đầy thì không còn chứa được nữa. Ai nâng mình lên sẽ bị hạ xuống, - ai hạ mình xuống sẽ được nâng lên. Với người học võ, đức khiêm tốn không làm cho mình bé lại mà giúp mình có sức mạnh đi sau về trước; không làm cho mình thấp hơn đối thủ mà làm cho đối thủ không cao hơn mình. Đức khiêm tốn còn thể hiện đạo đức của người học võ: “mình vì mọi người mọi người vì mình”, “lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của mọi người”.

Niềm tin và bản lĩnh

Học võ là học để biết mình là ai? biết cách tu tâm dưỡng tánh và hoàn thiện mình, có niềm tin và tự hào về mình. Mất niềm tin là tự đánh mất vũ khí của mình. Niềm tin, đối với người trí thức, đó là sức mạnh nội tâm; đối với bậc thiền sư, đó là tinh thần vô uý; đối với người học võ, đó là dũng khí của người chiến sĩ. Mất niềm tin, con người sẽ rơi vào tự ti, trầm cảm; hoặc trở nên hung bạo. Chỉ có bản lĩnh, tự tin, người học võ mới có sức mạnh để thể hiện cái đức nhân ái, khiêm tốn, nhún nhường, và tôn trọng mọi người.

Những điều đó không chỉ là nền tảng của mọi hành vi ứng xử, mà còn là nền tảng của tinh thần Hoà Hợp. Mục đích tối thượng của người học võ là thiết lập mối quan hệ tốt đẹp giữa mình và đồng loại, với tinh thần: cộng tác, cộng đồng, cộng hưởng ... trong xã hội; thái hoà trong gia đình, và an lạc trong bản thân. Đây là điểm nhấn mà thanh thiếu niên thời nay đang thiếu trầm trọng. Thanh thiếu niên thời nay thiếu sự hoà thuận mà thừa cái bất hoà, thiếu đoàn kết mà thừa chia rẽ. Vì sao? là vì chúng ta thiếu cái đức tôn trọng, yêu thương, khiêm tốn, bản lãnh và một sức mạnh nội tâm. Ở đời, phàm kẻ nào không có sức mạnh nội tâm, không có bản lĩnh, kẻ đó sẽ không nói được tiếng “tôi xin lỗi, xin cám ơn, xin nhận trách nhiệm về mình, tôi xin được từ chức...” Và chắc chắn rằng kẻ đó không thể thiết lập được mối quan hệ tốt đẹp với mọi người.

Ở trường học và trong gia đình, ai cũng mong muốn dạy con em mình biết lễ phép, biết cách sống (học ăn – học nói – học gói – học mở) và cách đối nhân xử thế. Nhiều trường học nêu khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn” ở cổng trường và trong các lớp học. Ở võ đường thì dạy cái lễ, nghĩa, liêm, sỉ cho người học hiệu quả nhất. Có cần thiết treo khẩu hiệu “ Tiên học lễ hậu học võ” ở võ đường? có nên chăng??? Ngoài ra, nội dung thi kiểm tra lên đai đẳng cũng bao gồm cả lễ và võ. Việc thực hiện chương trình “học lễ” xuyên suốt, và triệt để. Đặc biệt, coi trọng đào luyện cái gốc với cái ngọn, nội dung và hình thức, nền tảng song song biểu hiện - coi trọng việc giáo dục, song song với việc dạy cho các môn sinh về cách đối nhân xử thế, quan hệ ứng xử cho phải phép, phải đạo với mọi người.

Tiếc rằng, hiện nay nhiều người hiểu không đúng về ... Họ không hề hiểu là một hình thái nghệ thuật, là công cụ giáo dục, học võ là học đạo làm người. Bởi vì có nhiều thầy dạy võ chỉ dừng lại ở mức “võ nghệ” mà chưa đạt tới được mức “võ đạo” - chỉ dạy cho học trò cách đánh mà không dạy cho họ đánh ai, đánh thế nào, bảo vệ ai, bảo vệ cái gì...? Trong xu thế thị trường, thương mại hoá, thể thao hoá, bị xếp ngang hàng với các môn thể thao khác. Người ta chạy theo thành tích, huy chương mà quên mất sứ mệnh giáo dục; chạy theo hư danh mà quên đi thực chất. là môn thể thao truyền thống, có nhiệm vụ đào tạo những vận động viên xuất sắc cho thể thao nước nhà và hoàn thành sứ mệnh dạy cho các võ sinh sức khoẻ, phẩm chất đạo đức, đối nhân xử thế.

Trong bốn nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước, võ là một trong hai dòng suối tạo nên Sức mạnh Việt Nam.

Sống vững chãi bốn nghìn năm sừng sững - Lưng đeo gươm tay mềm mại bút hoa. Trong và thật sáng hai bờ suy tưởng. Rất hiên ngang mà nhân ái chan hoà”.

Từ các triều đại Đinh, Lý, Trần, Lê, Nguyễn... các bậc công thần khai quốc đều xuất thân từ con nhà võ. Trong các triều đại ấy đều có trường dạy võ, chương trình học võ, và các kỳ thi võ (Tú tài, Cử nhân, Tiến sĩ). Rõ ràng,”Văn Võđồng hành đã góp phần hun đúc nguyên khí quốc gia, sức mạnh dân tộc; góp phần đào luyện con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, có sức mạnh, niềm tin, và khí phách; được thử lửa qua suốt chiều dài lịch sử chống ngoại xâm và xây dựng đất nước.

Sau cùng, tôi ước mong quý huynh đệ đồng môn trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng sống cho hay cho đẹp, bất kỳ đối với ai và luôn cố gắng phát huy mọi tiềm năng tiềm lực của mình, hãy cố gắng vạch ra cho mình con đường hướng thượng, con đường lý tưởng luôn hướng về tinh hoa cao đại. Ước mong rằng quý huynh đệ sẽ là những trung tâm sống động, quy tụ lại những tinh hoa võ thuật của môn phái "Thiếu lâm nội gia quyền" và tú khí của thiên địa.

“ Minh kính chỉ thủy dĩ tồn tâm

Thái sơn kiều nhạc dĩ lập thân

Thanh thiên bạch nhật dĩ ứng sự

Thanh phong minh nguyệt dĩ đãi nhân”

Dịch:

“Lòng như nước lắng gương trong

Thân như non thái phong long cao vời

Thanh thiên bạch nhật đổi dời

Trăng trong gió mát với người ở ăn”

 

VS. Hùng Gia Cát

Liên Kết Từ Khóa

LIÊN HỆ GHI DANH

VÕ SƯ. NGUYỄN HÙNG PHƯƠNG: 0909 257 184 - 0909 457 184

LỚP SÁNG: 2 - 4 - 6 / 06H - 07H30 CLB TDTT SỐ 02 HỒ XUÂN HƯƠNG, P6, Q3
LỚP TỐI: 2 - 4 - 6 / 18H30 - 20H TRƯỜNG TIỂU HỌC PHẠM NGỌC THẠCH SỐ 175 ĐẶNG VĂN NGỮ, P14, Q PHÚ NHUẬN.
LỚP TỐI: 3 - 5 - 7 / 18H30 - 20H TRƯỜNG TIỂU HỌC PHẠM NGỌC THẠCH SỐ 175 ĐẶNG VĂN NGỮ, P14, Q PHÚ NHUẬN.